header
مانتو

سرطان سارکوم چیست و چه علائمی دارد؟

sarcoma-cancer-and-what-are-the-symptoms

 

سارکوم چه نوع سرطانی است؟

 

سارکوم سرطان نسبتا نادری است و کمتر از ۲درصد کل تومورهای بدخیم (در مورد کودکان ۵/۶ درصد)را تشکیل می‌دهد. این نوع سرطان از بافتی به نام بافت همبند نشات می‌گیرد، بنابراین در هر نقطه از بدن که بافت همبند وجود داشته باشد، احتمال وجود سارکوم نیز هست. به همین دلیل است که بافت‌هایی مانند بافت استخوان، ماهیچه یا حتی چربی که بافت همبند دارند، درگیر می‌شوند اما با توجه به نوع محل آن نام‌های متفاوتی می‌گیرد. مثلا به سارکوم منشاءگرفته از بافت مزانشیمال استخوان، استئوسارکوم می‌گویند.

 

علائم و نشانه های سارکوم

پزشکان معتقدند سارکوم اغلب با دردها یا جراحات ناشی از ورزش اشتباه گرفته می‌شود زیرا نشانه‌های آن شبیه نشانه‌های جراحاتی است که کودکان و نوجوانان هنگام ورزش ‌کردن پیدا می‌کنند.
درد در ناحیه تومور، همراه با ورم یا گرما از نشانه‌های اصلی محسوب می‌شود. ممکن است این درد شب‌هنگام یا هنگام ورزش شدیدتر شود و چند هفته پس از شروع درد، عضو مجروح‌شده به درستی حرکت نکند.
اگر تومور در استخوان پا رشد کند، فرد لنگی توجیه‌ناپذیری دارد. همچنین ممکن است تب خفیفی داشته باشد.
اگر سرطان به بخش‌های دیگر بدن مانند ریه‌ها یا مغز استخوان پخش شده باشد، نشانه‌ها در آن بخش‌ها نیز خودشان را بروز می‌دهند.
در بعضی موارد، نخستین نشانه بیماری، شکستن پا یا دست است که بدون هیچ دلیلی (یا با ضربه خفیف و ملایمی) رخ‌ می‌دهد زیرا سرطان، استخوان را ضعیف و آن را نسبت به شکستگی آسیب‌پذیر می‌کند.
درد شایع‌ترین علامت این بیماری است. محل تومور ممکن است متورم شود و لمس محل دردناک خواهد بود.

 

آنطور که یک عضو مرکز خدمات تخصصی سارکوم پژوهشکده سرطان جهاد دانشگاهی می‌گوید بیماری-سارکوم بافت نرم ۲درصد از سرطان‌ها را تشکیل می‌دهد و استخوان یا بافت‌های نرم مثل عضله و مفصل را گرفتار می‌کند. این سرطان در اندام‌ها، دست‌ها و شکم هم دیده شده اما به‌دلیل آنکه ۴۰درصد بروز آن در اندام‌ها بوده، متخصصان ارتوپد در درمان آن نقش بسزایی دارند.

دکتر رضا ملایری با بیان اینکه دلیل ابتلا به این سرطان نامشخص است، توضیح می‌دهد: البته تغییرات ژنی در این بیماری دخیل است چرا که این تغییرات با آنکه زیاد نیست اما دیده شده است.

به گفته دکتر ملایری، مراکزی برای تشخیص این بیماری در کشورهای توسعه‌یافته ایجاد شده اما در ایران تاکنون به آن پرداخته نشده است اما به‌دلیل اینکه تخمین زده می‌شود ۲هزار نفر در کشور به این بیماری مبتلا شده باشند، پژوهشکده جهاد دانشگاهی مرکز خدمات تخصصی سارکوم را ایجاد کرد.

او با تأکید بر اینکه تشخیص در درمان همه سرطان‌ها اهمیت فوق‌العاده و نیاز به‌کار تیمی دارد، می‌گوید: سارکوم در تمام گروه‌های سنی دیده شده و دارای علائمی مثل درد، التهاب و شکستگی‌های ناگهانی است. معمولاً این نوع سرطان خیلی سریع به سایر اعضای بدن به‌ویژه ریه سرایت می‌کند. تشخیص بموقع این بیماری هم در مراحل ابتدایی به درمان سارکوم منتهی شده و شاید نیاز به قطع عضو نباشد.

رئیس بخش جراحی انستیتو سرطان بیمارستان امام خمینی(ره) می‌گوید: سارکوم در ایران شیوع بیشتری دارد. این نوع سرطان چون خیلی زود اندام‌های دیگر بدن را درگیر می‌کند و از بافت هم‌بند یا بافت چربی و سلول‌های عضلانی منتشر می‌شود، سرطانی خطرناک است.

دکتر محمدرضا میر هم معتقد است که دلیل ابتلا به این سرطان ناشناخته است اما معمولا از راه خون منتقل می‌شود. او علائم این نوع سرطان را چنین توضیح می‌دهد: وجود توده در جایی از بدن یکی از علائم این نوع سرطان است که می‌تواند در دست، پا یا سر باشد و البته این توده بدون درد هم است. اگر فردی توده‌ای بدون درد، سفت و ثابت را در بدن حس کرد که به‌تدریج هم در حال بزرگ شدن بود باید حتما تحت نظر پزشک باشد.

به گفته او، سارکوم‌های استخوان معمولا با درد همراه هستند اما مردم نباید هر درد استخوانی را سارکوم تلقی کنند. از طرف دیگر نباید با مشاهده هر توده‌ای، تصور کنند که توده یک توده چربی است و نسبت به آن بی‌توجه باشند چراکه اگر سارکوم دیر تشخیص داده شود ممکن است در مراحل پیشرفته نیاز به قطع عضو باشد

تشخیص

برای تشخیص سارکوم یوئینگ، پزشک از کودک سابقه پزشکی او را می پرسد و یک معاینه فیزیکی انجام می دهد و سپس آزمایش اشعه ایکس، ام آر آی یا اسکن استخوان تجویز می کند تا آنورمالیته های ساختار استخوانی را بررسی کند. نمونه بافت تومور (بیوپسی یا بافت برداری) که بعداً در آزمایشگاه تجزیه و تحلیل می شود، باید انجام شود تا تشخیص درست صورت پذیرد.  گاهی پزشک بیوپسی با سرنگ تجویز می کند که با استفاده از یک سرنگ بلند نمونه ای از تومور برداشته می شود. در غیر این صورت پزشک بیوپسی باز را تجویز می کند که طی آن بخشی از تومور برداشته می شود. همه این کارها در اتاق عمل و توسط جراح انجام می شود و کودک را کاملاً بیهوش می کنند.  اگر تشخیص سارکوم یوئینگ تأیید شود، پزشک تست های تصویربرداری بیشتر تجویز می کند تا مشخص شود که سرطان به کدام بخش های بدن پخش شده است. با این تست ها پزشک مطمئن می شود که آیا اندام های حیاتی دیگر مانند قلب و کلیه ها درست کار می کنند یا خیر و اینکه آیا تحمل درمان های مذکور را خواهند داشت یا خیر. وقتی درمان شروع می شود، پزشکان بیمار را تحت نظر قرار می دهند و تست های بیشتری تجویز می کند تا پیشرفت درمان را بررسی کنند و مشخص شود که آیا سرطان هنوز در حال پخش شدن است یا خیر.

شیمی درمانی/پرتو درمانی

روند درمان سارکوم یوئینگ به عوامل زیادی همچون اندازه و محل تومور و میزان فراپخش آن بستگی دارد.  جدا از ویژگی های تومور، هر بیمار مبتلا به سارکوم یوئینگ باید شیمی درمانی شود تا تومور او شروع به کوچک شدن کند (قبل از برداشتن تومور با جراحی یا پرتودرمانی) و از پیشرفت سلول های سرطانی به بخش های دیگر بدن جلوگیری شود. شیمی درمانی همچنین بعد از برداشتن تومور انجام می شود تا اطمینان حاصل شود که سلول های سرطانی دوباره برنمی گردند.  روند معمول شیمی درمانی حدود ۶ تا ۹ ماه طول می کشد. کودک باید در طول درمان چند روز در بیمارستان بستری شود و این هر ۲ تا ۳ هفته یکبار باید انجام شود. بعضی از کودکان باید بخاطر عوارض جانبی مانند تب یا عفونت بیشتر بستری بمانند. داروهای شیمی درمانی باید به صورت درون وریدی تزریق شوند.  اگر نیاز به جراحی بود، پرتودرمانی برای کوچک کردن تومور قبل از برداشتن آن از طریق جراحی پیشنهاد می شود. در صورتی که محل تومور برای جراحی خطرناک یا دشوار باشد، پرتودرمانی بجای جراحی پیشنهاد می شود. در پرتودرمانی اشعه ایکس با انرژی بالا به سمت محل تومور تابانده می شود تا سلول های سرطانی کشته شوند و از رشد و تکثیر آنها جلوگیری شود.  بیشتر کودکانی که پرتودرمانی می شوند لازم نیست در بیمارستان بستری شوند، و باید چند هفته حدود ۵ روز در هفته به بیمارستان بروند و این روند روی آنها صورت بگیرد.

برداشتن تومور از طریق جراحی

پس از یک دوره شیمی درمانی، و احتمالاً پرتودرمانی، بیشتر تومورها را باید با جراحی برداشت. بافتی که در این روند برداشته می شود باید با پیوند بافت زنده (از بدن خود بیمار)، بافت اهدایی (معمولاً از بانک استخوان) یا بافت مصنوعی (از جنس فلز یا ماده مصنوعی دیگر) جایگزین شود.  اگر تومور خودش را به اعصاب یا رگ های خونی چسبانده باشد، قطع عضو (قطع کردن بخشی از عضو در کنار تومور) تنها چاره است. اندام یا عضو قطع شده را با عضو مصنوعی (معمولاً فلزی) جایگزین می کنند.

عوارض جانبی

قطع عضو عوارض جانبی کوتاه مدت و بلندمدت خاص خودش را دارد. معمولاً حداقل چند ماه طول می کشد تا فرد یاد بگیرد که چطور از دست یا پای مصنوعی استفاده کند. کنار آمدن با جنبه های روانی و اجتماعی بیشتر زمان می برد، ولی بیشتر بچه ها در بلندمدت می توانند فعالیت های محبوب خود را از سر بگیرند.  با پیوند بافت (بافت اهدایی یا غیر) فرد معمولاً خیلی زود شروع به حرکت دادن عضو موردنظر می کند. فیزیوتراپی و توانبخشی به مدت ۶ تا ۱۲ ماه پس از جراحی به کودک یا نوجوان کمک می کند تا ابتدا با واکر یا چوب زیربغل و سپس بدون وسیله کمکی راه برود.  پیچیدگی های اولیه پس از جراحی شامل عفونت و بهبود کند زخم جراحی می شوند و ممکن است لازم شود که دستگاه مصنوعی فلزی یا مغز استخوان پیوندی در بلندمدت تجدید شوند. مشکلات دیگری که ممکن است بعداً پیش بیایند شامل شکست استخوان یا بهبود نیافتن استخوان پیوندی می شود و این نیاز به جراحی دارد. ورزش های بعضی از کودکان را باید محدود کرد تا ریسک شکستگی کمتر شود.  بیشتر داروهای شیمی درمانی نیز ریسک مشکلات کوتاه مدت و بلندمدت دارند. عوارض کوتاه مدت آنها عبارتند از کم خونی، خونریزی آنورمال، و ریسک بالای عفونت بخاطر تخریب مغز استخوان و آسیب به کلیه، کبد یا قلب. بعضی از داروها ریسک التهاب مثانه و خونریزی درون ادرار دارند. بیمارانی که سارکوم یوئینگ آنها با شیمی درمانی بهبود می یابد، تا سالها بعد ریسک بالای ابتلا به سرطان های دیگر را دارند و ممکن است به ناتوانی در باروری هم دچار شوند.

منبع: http://mehrmihan.ir/sarcoma-cancer-and-what-are-the-symptoms/

این مطلب را به اشتراک بگذارید :
a b